Từ điển Tiếng Việt
"giang mai" là gì?

bệnh truyền nhiễm mạn tính do xoắn khuẩn giang mai (Treponema pallidum) gây ra. Lây truyền qua quan hệ tình dục với người có bệnh. Không có tính di truyền nhưng có thể truyền từ mẹ sang con, thường từ tháng thứ năm của thời kì bào thai (GM bẩm sinh). GM tiến triển kéo dài nhiều năm, qua nhiều thời kì, có thời kì không biểu hiện triệu chứng (GM kín) với nhiều thương tổn lan toả khắp các phủ tạng, gây nguy hiểm cho tính mạng người bệnh và thế hệ tương lai. Thời kì ủ bệnh trung bình 3 - 4 tuần lễ, sau đó xuất hiện triệu chứng của GM thời kì thứ nhất: vết trợt tròn đều (săng giang mai), rất nông, nền cứng, không đau, không ngứa, thường gặp ở bộ phận sinh dục và thường kèm theo chùm hạch rắn ở bẹn. Vết trợt săng giang mai tự khỏi, nhưng xoắn khuẩn nhập vào máu, lan tỏa ra toàn thân và GM chuyển sang thời kì thứ hai với những triệu chứng đa dạng: vết hồng (đào ban) ở ngực, bụng, mạng sườn; hạch ở nhiều nơi (bẹn, nách, cổ, gáy, dưới cằm, vv.); vết trợt, vết nứt ở niêm mạc sinh dục, hậu môn; sẩn nổi cao hơn mặt da, màu đỏ, tròn, có khi có mủ, có vảy rải rác khắp cơ thể, kể cả lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc xung quanh hậu môn, bộ phận sinh dục; người bệnh mệt mỏi, hơi sốt nhẹ, nhức đầu về đêm, rụng tóc. Các thương tổn của GM thời kì thứ hai phát thành đợt trong 2 năm đầu của bệnh, có thể tự biến mất và chuyển qua thời kì bệnh ẩn (GM kín muộn). GM thời kì thứ ba thường bắt đầu từ năm thứ ba trở đi (hoặc 10 - 20 năm sau) với các thương tổn ăn sâu vào da tạo thành gôm, hoá mủ và loét; thương tổn ăn sâu vào phủ tạng (gan, tim, thần kinh) gây biến chứng nguy hiểm, có khi gây tử vong. Xử lí: cần chữa sớm, đồng thời cả vợ hoặc chồng và những người có quan hệ tình dục; dùng penicillin chậm tiêu (benzathin penicillin) theo chỉ định của thầy thuốc. Phòng bệnh: thận trọng trong quan hệ tình dục, nhất là đối với những trường hợp quan hệ ngẫu nhiên.